España atravesa un proceso inédito de fragmentación social: a clase media contráese desprazando a moito familias cara a estratos inferiores. Tras dúas décadas de crises encadeadas, as fases de recuperación non pecharon a brecha e levaron a España a contar cunha das taxas de desigualdade máis altas de Europa. A integración social erosiónase e a exclusión grave permanece moi por encima dos niveis de 2007. En 2024, a exclusión severa sitúase un 52% por encima de 2007, o que lanza un saldo de 4,3 millóns de persoas.
Así se desprende do IX Informe FOESSA sobre Exclusión e Desenvolvemento Social en España, realizado por un equipo de 140 investigadores procedentes de 51 universidades, centros de investigación, fundacións e entidades do Terceiro Sector. O estudo foi presentado o 5 de novembro por Natalia Peiro, secretaria xeral de Cáritas Española, e Raúl Flores, secretario técnico da Fundación FOESSA e coordinador do informe.
A fonte principal desta investigación foi a sexta Enquisa sobre Integración e Necesidades Sociais (EINSFOESSA), realizada no primeiro semestre de 2024 a 12.289 fogares en todo o país e cuxos datos poderán explotarse proximamente a través da web da Fundación FOESSA.
Durante a súa intervención, a secretaria xeral de Cáritas sinalou que o IX Informe FOESSA «chega nun momento histórico de profunda complexidade». «Tras décadas de transformacións aceleradas que reconfiguraron a súa estrutura social, económica e territorial, o país atópase nunha encrucillada que define non só o seu presente, senón o horizonte de posibilidades para as próximas décadas. Aspiramos a que este estudo axude a comprender esta realidade complexa, ofrecendo unha análise rigorosa que permita non só interpretar os procesos en curso, senón identificar as pancas necesarias para unha transformación que sitúe a xustiza social e o ben común no centro do noso proxecto colectivo», engadiu.
A Fundación FOESSA (Fomento de Estudos Sociais e de Socioloxía Aplicada) foi creada por Cáritas Española en 1965 co obxectivo de servir á sociedade a través da realización de estudos de investigación sobre a realidade social, cultural e económica de España. Ao longo destas seis décadas presentáronse nove macrodiagnósticos: 1966, 1970, 1975, 1980-83, 1994, 2008, 2014, 2019 e 2025.